Podstawowym warunkiem prawidłowego rozwoju dziecka jest umieszczenie go w odpowiednio zorganizowanym środowisku, dostosowanym do potrzeb psychicznych dzieci w różnym wieku.
Osobą odpowiedzialną za przygotowane otoczenie jest nauczyciel.
Do przygotowanego otoczenia należy:
- Budynek przedszkolny
- Sprzęty w nim się znajdujące.
- Materiał rozwojowy Montessori oraz inne pomoce dydaktyczne wspierające rozwój dziecka.
- Osoba nauczyciela
Podstawowymi komponentami właściwie przygotowanego otoczenia jest:
- Wolność – w której dziecko podczas działania może uniezależnić się od dorosłych rozwijając własną autonomię,
- Porządek – który przejawia się w rozmieszczeniu materiału rozwojowego w sali (tak jak we Wszechświecie wszystko ma swoje stałe miejsce), porządek ukryty jest także w każdym materiale rozwojowym. Odnajdując porządek dziecko odkrywa sposób wykonywania zadania.
- Kontakt z rzeczywistością i naturą tzn.: wyposażenie sali w autentyczne sprzęty domowe (umywalki, lodówki, naczynia, przybory do sprzątania).
Przedmioty te są w jednym egzemplarzu.Dzięki temu dzieci uczą się cierpliwości, czekania, szacunku dla pracy innych.
- Natura – to rośliny, którymi dzieci się opiekują i pielęgnują je,
- Piękno – zdaniem M. Montessori opiera się ono na prostocie, wszystko więc w sali musi być dobrze zaplanowane, doskonałej jakości, oraz atrakcyjnie umieszczone.
W Systemie M. Montessori stanowią one jądro zindywidualizowanego kształcenia.Zadaniem materiału dydaktycznego jest wspomaganie rozwoju dziecka, dlatego zwany on jest materiałem rozwojowym. Został przygotowany zgodnie z określonymi regułami do których należą m.in.
- stopniowanie trudności;
- przechodzenie od materiału konkretnego do bardziej abstrakcyjnego;
- budzenie ciekawości i zainteresowania dziecka;
- wyzwalanie różnych form aktywności;
- kontrola błędów, która umożliwia samodzielne poszukiwanie rozwiązań i czerpanie radości z sukcesu.
- Materiał niezbędny do ćwiczeń życia praktycznego, związanych z troską o środowisko, o samego siebie, ćwiczeń dotyczących zwyczajów i form grzecznościowych w grupie, ćwiczeń związanych z pracami domowymi.
- Materiał sensoryczny, służący wszechstronnemu kształceniu zmysłów oraz pobudzaniu aktywności umysłowej.
- Materiał „akademicki”, służący nauce języka, matematyki i innych dziedzin wiedzy.
- Materiały artystyczne, związane z ekspresją dziecka.
Materiał rozwojowy Montessori został empirycznie opracowany przez autorkę w oparciu o wnikliwe obserwacje działań dzieci. Umożliwia on wyjście w uczeniu się dziecka od doświadczenia, poznania zmysłowego, do kształtowania całej osobowości.
